Nederlandse banken hanteren een ‘risicomijdende’ aanpak bij AML, waarschuwt financiële toezichthouder

13 januari 2026

Als het gaat om de strijd tegen financiële criminaliteit, hebben Nederlandse banken een belangrijke rol te vervullen. De huidige benadering van veel banken, die als risicomijdend wordt bestempeld, staat echter volop in de schijnwerpers. Dit artikel onderzoekt de implicaties van deze voorzichtigheid, zoals aangegeven door de financiële toezichthouder, De Nederlandsche Bank (DNB).

De essentie van risicomijdende aanpak

Wat betekent het nu eigenlijk, risicomijdend zijn? Het houdt in dat banken terughoudend zijn in het aangaan van transacties die mogelijk tot witwassen kunnen leiden. Dit voorkomt misschien negatieve gevolgen, maar het brengt ook een paar kritieke uitdagingen met zich mee. Door overdreven voorzichtigheid kunnen legitieme klanten hinder ondervinden bij het uitvoeren van hun geldtransacties.

De DNB heeft herhaaldelijk benadrukt dat banken moeten streven naar een meer proportionele benadering. Dit houdt in dat risicobeheer en compliance hand in hand moeten gaan zonder onnodige obstakels voor klanten te creëren.

De impact op klanten

Stel, je bent een kleine ondernemer die een internationale betaling doet. Door de strenge controles en de risicomijdende aanpak van je bank kan dat leiden tot vertragingen of zelfs afwijzingen van transacties, simpelweg omdat er een fout in de documentatie is geslopen. Dit niet alleen frustrerend, maar kan ook een negatieve impact hebben op jouw business en relaties met leveranciers.

  • 💡 Beperkingen in klantrelaties: Klanten kunnen zich gediscrimineerd voelen vanwege strenge AML-controles.
  • Vertragingen: Hinder in transacties verstoort de dagelijkse gang van zaken.
  • 🤔 Onzekerheid: Banken zijn minder flexibel, wat leidt tot een gebrek aan vertrouwen bij klanten.

Hierbij zijn de gevolgen van de huidige aanpak niet te negeren. Klanten met goede bedoelingen kunnen ongewenste problemen ervaren, waardoor ze hun bankrelatie misschien al in een vroeg stadium willen heroverwegen.

Wat zegt de regelgeving?

De regelgeving omtrent anti-witwasmaatregelen (AML) biedt een kader waarbinnen banken moeten opereren. Echter, volgens de DNB wordt de focus meer gelegd op het minimaliseren van risico’s in plaats van het bevorderen van gezonde financiële stromen.

Men vraagt zich af of de regelgeving, die oorspronkelijk bedoeld was om financiële criminaliteit tegen te gaan, nu niet juist een hinderpaal is voor de waarheid en effectiviteit. DNB roept de banken op om meer inzicht te krijgen in hun klanten en minder te leunen op standaardprocedures die niet altijd effectief zijn.

Vooruitblik: De balans vinden

In 2026 moet er een verschuiving plaatsvinden in de benadering bij Nederlandse banken. De ontvangsten moeten meer gericht zijn op risicobeheer in plaats van op afschrikking. Dat houdt in dat banken hun controlemechanismen herzien en beter in staat moeten zijn om op de juiste signalen te reageren.

De uitdaging ligt in het vinden van de juiste balans. Banken moeten ervoor zorgen dat ze in overeenstemming blijven met de wetgeving, terwijl ze hun klanten geen onnodige hindernissen opleggen. De nadruk moet liggen op samenwerken met de financiële toezichthouder voor een meer effectievere aanpak.

Hoe nu verder?

Het is duidelijk dat de huidige aanpak uitdagingen met zich meebrengt voor zowel banken als klanten. Daarom is het belangrijk dat banken openstaan voor veranderingen in hun strategieën. In plaats van rigide regels te handhaven, kunnen zij zich richten op het creëren van een flexibeler systeem dat elke kant van de medaille in overweging neemt.

Een gefocuste strategie om witwassen tegen te gaan, moet niet alleen om vermijden draaien, maar ook om vertrouwen opbouwen. Klanten willen zich er zeker van zijn dat hun bank hen ondersteunt en begrijpt, niet dat ze hen als potentiële criminelen beschouwen. Dit vraagt om een nieuwe mentaliteit die de noodzaak van compliance in balans brengt met het welzijn van de klanten.

In deze tijd van veranderingen en herzieningen, is het essentieel voor banken om naar hun klanten te luisteren en proactief aanpassingen te maken die de financiële gezondheid van iedereen ten goede komen.